Нов бран поскапувања на храната се очекува во следниот период, а најголем удар може да почувствуваат граѓаните кај основните производи што секојдневно ги купуваат – лебот, тестенините, овошјето, зеленчукот и млечните производи.
Според најновата анализа на „Оксфорд економикс“, глобалните цени на храната се очекува да пораснат за 11,8 отсто во текот на годинава, а трендот на раст да продолжи и во 2027 година, кога се прогнозира дополнително зголемување од 4,8 отсто.
Експертите посочуваат дека причините за новиот ценовен притисок се повеќекратни. Екстремните временски услови, високите температури и сушата во Европа веќе оставија последици врз земјоделското производство, додека производителите се соочуваат и со зголемени трошоци за енергија, ѓубрива и обработка на земјиштето.
Дополнителен фактор се и глобалните кризи и конфликтите, особено војната во Украина и нестабилноста на Блискиот Исток, кои влијаат врз производството, транспортот и снабдувачките синџири.
Најголем ризик од поскапување има кај пченицата. Според проценките, нејзината цена во третиот квартал од годинава би можела да биде околу 36 отсто повисока во споредба со истиот период минатата година. Овој раст постепено може да се одрази врз цените на лебот, тестенините, бисквитите и житарките за појадок.
Кај свежите производи, поскапувањето може да се почувствува многу побрзо. Економистите очекуваат повисоки цени на овошјето и зеленчукот уште во текот на октомври и ноември, додека кај преработената храна ефектите најверојатно ќе се почувствуваат подоцна – во периодот од февруари до мај следната година.
Сепак, прогнозираниот раст од 11,8 отсто се однесува на глобалните цени на земјоделските суровини и не значи дека сите производи во продавниците автоматски ќе поскапат за истиот процент. Конечната цена зависи и од трошоците за производство, транспорт, преработка и трговските маржи.
Според анализите, месото би требало да биде помалку изложено на новиот ценовен бран, додека најголем ризик за раст на цените има кај житарките, овошјето, зеленчукот и млечните производи.
