Стресот и исхраната се многу повеќе поврзани отколку што често мислиме. Нестабилниот шеќер во крвта и недостатокот на есенцијални хранливи материи можат да го зголемат чувството на нервоза и раздразливост. Кога телото нема доволно аминокиселини, витамини и минерали за синтеза на хормони како серотонин и допамин, се јавува силна желба за брза и калорична храна – што создава зачуван циклус на стрес и прекумерно јадење.
Како стресот влијае на апетитот и расположението?
Хормонот кортизол, кој се лачи при стрес, ја зголемува желбата за слатко, солено и масно. Набргу по првичниот енергетски бран, следува пад на шеќерот во крвта, што води до замор, раздразливост и намалена концентрација. Долготрајниот стрес исто така ја отежнува апсорпцијата на хранливи материи и може да предизвика дигестивни проблеми, хронечен замор и несоница.
Симптоми што покажуваат дека исхраната е под влијание на стресот:
Постојана потреба за грицки и брза храна;
Желба за слатки веднаш по оброк;
Константен глад, дури и после обилен оброк;
Чести промени на расположението;
Несоница и хроничен замор.
Како да го намалите стресот преку исхрана:
Редовни и урамнотежени оброци: најмалку три оброци дневно и една до две ужини.
Сложени јаглехидрати: интегрални житарици, овес и мешунки за стабилен шеќер во крвта.
Квалитетни протеини: риба, пилешко, јајца, тофу или мешунки за серотонин и енергија.
Здрави масти: омега-3 (риба, семки, ореви), маслиново масло, авокадо.
Витамини и минерали: витамини Б група, магнезиум – зелено лиснато поврће, семки, ореви.
Умерен внес на кофеин и алкохол: превисоките количини ја зголемуваат анксиозност и го нарушуваат сонот.
Хидратација: 1,5–2 литри вода дневно.
Свесно јадење: јадете полека и уживајте во вкусот и текстурата на храната.
Пример на дневен мени за намалување на стрес:
Доручек: овесна каша со бобички, мед и бадеми; чај од камилица или вода со лимон.
Ужина: грчки јогурт со мелен лен или неколку ореви.
Ручек: интегрална паста со пилешко и зеленчук, салата од спанаќ со лимон.
Попладневна ужина: јаболко или круша + 2–3 коцки темно чоколадо.
Вечера: печена риба со зеленчук и интегрални житарици; по желба печен батат.
Зошто работодавачите треба да се грижат за исхраната на работното место?
Обезбедување здрава храна и ужини на работа ја зголемува продуктивноста, намалува боледувања и помага вработените да имаат стабилна енергија и концентрација.
Заклучок:
Правилната исхрана е сојузник во борбата против стресот. Со редовно внесување на потребните хранливи материи, здрави масти и протеини, телото станува поотпорно, расположението се стабилизира, а енергијата трае подолго. За најдобри резултати, здрава исхрана треба да се комбинира со одмор, физичка активност и техники за релаксација.
