Иако за борбата со сивата економија до сега постоеле планови и подготвени стратегии, во изминатите периоди недостасувала силна и доследна имплементација и конкретни ефекти, оцени министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска, нагласувајќи дека новиот пристап ќе биде системски, мерлив и координиран.
Таа посочи дека Министерството за финансии е сериозно фокусирано на формализирање на неформалната економија преку ревидирање на Стратегијата за периодот 2023–2027 и подготовка на нов акциски план за 2026–2027 година. Со него се поставува јасна и мерлива цел – намалување на неформалната економија од 28,9 проценти на 26 проценти од БДП до крајот на 2027 година.
Според министерката, формализацијата не значи репресија, туку создавање правични и еднакви услови за сите учесници на пазарот. Таа најави поедноставени административни процедури, олеснет пристап до регистрација и поддршка за субјектите кои ќе преминат од неформалниот во формалниот сектор.
Дигитализацијата, како што истакна, е клучен инструмент во оваа борба. Во тек е имплементација на системот „е-фактура“, со кој ќе се воспостави централизирана евиденција на прометот, а во наредната фаза се планира и воведување на претпополнета ДДВ-пријава. Паралелно, Управата за јавни приходи ќе биде целосно дигитализирана, што треба да овозможи поголема ефикасност и транспарентност.
Министерката нагласи дека ќе се работи и на зајакнување на даночниот морал и нулта толеранција за организирана даночна евазија, како и на прецизирање и усогласување на законската рамка со европското законодавство. Посебен фокус ќе има и на анализа на даночните ослободувања со цел спречување можни злоупотреби.
Воедно, таа потенцираше дека Владата останува на определбата да не ги зголемува даночните стапки, со цел да обезбеди стабилност и предвидливост за бизнис-заедницата, оценувајќи дека високите даноци можат дополнително да ја поттикнат неформалната економија.
„Борбата против сивата економија е долгорочна реформа за праведно општество и стабилни јавни финансии во која мора заеднички да се вклучат сите чинители“, порача Гордана Димитриеска-Кочоска на Годишната конференција „Формализација на неформалната економија: Преку соработка до успех“, организирана од Владата и Министерството за финансии во соработка со УНДП, Меѓународната организација на трудот (МОТ) и Економскиот факултет – Скопје.
