Сите зборуваат за заминување
Во секој разговор меѓу млади луѓе, барем еднаш се појавува реченицата:
„Тука нема иднина.“
Анкетите редовно покажуваат висок процент на млади кои размислуваат за иселување. Германија, Швајцарија, Словенија се најчестите споменувани држави – имиња што звучат како стабилност, систем и перспектива. Но истовремено, илјадници остануваат. Зошто?
Економија или психологија?
Да, причините за заминување често се економски:
-
повисоки плати
-
стабилен систем
-
подобри работни услови
Но останувањето не е само економска одлука. Тоа е психолошка. Истражувањата за миграција покажуваат дека луѓето не заминуваат само поради пари, туку и поради чувство на припадност – или негово отсуство.
Во Македонија, припадноста е силна.
Семејната структура како фактор
Балканските општества имаат изразена семејна поврзаност.
-
Родителите се блиску
-
Бабите и дедовците се дел од секојдневието
-
Пријателствата траат со децении
Заминувањето не значи само нова работа, значи прекин на цела социјална мрежа. Многумина се подготвени да ризикуваат финансиски подобар живот, но не и емоционална изолација.
Страв од почеток од нула
Миграцијата не е романтична авантура. Таа носи:
-
културен шок
-
осаменост
-
потреба од повторно градење идентитет
Не секој е подготвен да стане „странски работник“ во систем што не го разбира. Останувањето понекогаш не е слабост – туку избор на познатото над неизвесното.
Македонскиот парадокс
Постојат три типични профили:
-
Оние што сакаат да одат, но немаат ресурси.
-
Оние што можат да одат, но не сакаат да ги напуштат блиските.
-
Оние што заминуваат, па се враќаат.
Парадоксот е што истата личност може истовремено да сака и да не сака да замине.
Иднина или надеж?
Многу млади остануваат поради нешто што тешко се мери: надеж. Надеж дека ќе биде подобро. Надеж дека ќе успеат тука. Надеж дека не мора да си заминеш за да успееш.
Прашањето не е само зошто заминуваме, прашањето е зошто остануваме. Одговорот ретко е рационален. Тој е мешавина од љубов, страв, припадност и надеж.
Македонија не е само географија. Таа е мрежа од луѓе. И понекогаш, таа мрежа е доволно силна за да те задржи.
