Одлуката на САД за привремена пауза на издавањето имигрантски визи за државјани на 75 земји, меѓу кои и Северна Македонија, веќе предизвика вознемиреност кај дијаспората и семејствата што со години чекаат на спојување. Сепак, македонскиот министер за надворешни работи и надворешна трговија, Тимчо Муцунски, оценува дека периодот што следува може да донесе и „позитивно изненадување“ во визната политика на Вашингтон кон земјава.
Муцунски на 15 јануари изјави дека Северна Македонија има одлична соработка со својот стратешки партнер, Соединети Американски Држави, и дека во наредните месеци може да почнат да се затвораат прашања што со години останале отворени. Тој нагласи дека најавената мерка не значи замрзнување на студентските, туристичките и бизнис визите – категориите што најчесто ги користат македонските граѓани за краткорочни престои.
Пауза на имигрантските визи, во пракса, се однесува на визи поврзани со трајно иселување, најчесто преку семејно спојување или други имиграциски основи. Тоа не ги опфаќа туристичките и деловните визи, кои се временски ограничени и служат за посети, образование или краток престој. Според Муцунски, македонските државјани и досега релативно ретко аплицирале за ваков тип визи, а институциите биле во редовна комуникација со Амбасадата на САД во Скопје и со United States Department of State преку македонската амбасада во Вашингтон.
Токму најавеното „позитивно изненадување“ ја отвора дилемата дали оваа изјава е навестување за поширок пресврт во билатералните односи. Во македонски контекст, најчувствителното и најдолготрајно прашање останува визното патување, односно фактот дека македонските граѓани и натаму имаат потреба од виза за влез во САД, за разлика од земјите вклучени во Visa Waiver Program.
Влезот во оваа програма не е политичка одлука, туку комплексен процес со строги критериуми, меѓу кои се ниска стапка на одбивање на визи, високи безбедносни стандарди и интензивна соработка со американските институции. Затоа, најавата на Муцунски може да значи различни сценарија – од олеснети процедури и нова рамка на разговори, до забрзување на патот кон безвизен режим, доколку се исполнат условите и постои политичка волја во Вашингтон.
Во овој момент, извесно е само дека паузата се однесува исклучиво на имигрантските визи и не ги засега туристичките, студентските и бизнис визите. Сè друго останува во рамките на дипломатските сигнали и очекувања, кои ќе добијат јасна форма во наредните месеци.
