Хималајските глечери губат маса за 65 проценти побрзо отколку пред една деценија, а ново истражување предупредува дека најголемиот планински систем во светот се приближува до критична точка. Забрзаното топење создава сè поголеми и понестабилни глацијални езера, додека одмрзнувањето на пермафростот ги дестабилизира високите планински падини и ја зголемува опасноста од верижни природни катастрофи.
Од проценетите 40.000 глечери во регионот Хималаи–Каракорум, само 21 се следат детално и континуирано, што дополнително го отежнува навременото откривање на опасностите. Ризикот е особено голем во Индија, каде Хималаите зафаќаат околу 18 проценти од територијата, но на регионот отпаѓаат дури 35 проценти од природните катастрофи во земјата. Индиските власти веќе класифицирале 56 глацијални езера како езера со „многу висок ризик“, а следат вкупно 2.485 поголеми езера во хималајските речни сливови.
Опасноста веќе се покажа во 2023 година, кога излевање на глацијално езеро во Сиким однесе најмалку 70 животи, додека слична катастрофа во Утараканд во 2021 година усмрти повеќе од 200 луѓе. Проблемот не се само ненадејните поплави, бидејќи хималајските глечери ги хранат реките од кои зависат стотици милиони жители на Јужна Азија. Научниците очекуваат околу средината на векот топењето да достигне таканаречен „врв на водата“, по што количеството вода од глечерите ќе почне да се намалува поради нивното исчезнување.
Водите што доаѓаат од Хималаите, според истражувањето, поддржуваат активности кои создаваат околу 20 проценти од индискиот БДП, меѓу кои земјоделството, хидроенергетиката и туризмот. Дополнителен проблем е црниот јаглерод, односно честичките саѓи, за кои се проценува дека придонесуваат за околу една третина од топењето на хималајските глечери.
Истражувачите предлагаат намалување на ова загадување, значително проширување на мониторингот, подобри системи за рано предупредување и поголема подготвеност за евакуација и заштита на инфраструктурата. Експертите предупредуваат дека опасностите не запираат на државните граници и дека без заеднички регионален систем за следење и навремено реагирање, климатските промени на Хималаите можат да ги загрозат животите и економската сигурност на стотици милиони луѓе.
