Во последните години, зборот „токсично“ стана дел од секојдневниот речник. Го користиме за врски, пријателства, семејни односи и работни средини. Со леснотија препознаваме манипулација, емоционална недостапност, пасивна агресија или егоцентризам кај другите. Но многу поретко си го поставуваме прашањето: дали некогаш и ние сме биле нечија тешка лекција?
Секоја релација има две перспективи. Она што за едниот е одбрана, за другиот може да биде дистанца. Она што за едниот е самозаштита, за другиот може да изгледа како студенило. Често сме убедени дека сме реагирале исправно, дека сме се повлекле со причина или дека сме заминале за да се зачуваме. Но од другата страна можеби некој ја доживеал таа постапка како отфрлање.
Не станува збор за тоа да се прогласиме виновни. Станува збор за зрелост. Зрелоста подразбира способност да ја видиме сопствената улога во динамиката. Ако во повеќе односи се повторува ист исход – разочарување, дистанца, прекин – вреди да се запрашаме дали постои образец во нашето однесување.
Понекогаш не повредуваме намерно. Понекогаш повредата произлегува од нашата незрелост, страв или неподготвеност за блискост. Некој можеби очекувал емоционална достапност, а добил рационалност. Некој можеби барал сигурност, а добил непредвидливост. Во такви ситуации не сме негативци, но сме фактор.
Интересно е што луѓето што најгласно зборуваат за „токсични“ партнери често не прават простор за самоанализа. Лесно е да се идентификуваат туѓите грешки; потешко е да се признае сопствената сенка. Но токму во таа сенка лежи можноста за раст.
Да се биде нечија лекција не значи да се биде лош човек. Понекогаш значи дека сме биле пресвртна точка во нечие созревање. Можеби некој по нас научил да поставува граници. Можеби научил да не прифаќа половичност. Можеби научил да не трча по некој што не возвраќа со ист интензитет.
Вистинската емоционална зрелост започнува кога престануваме да се гледаме исклучиво како жртви на туѓите одлуки. Кога ќе можеме да кажеме: „Да, и јас имам дел во ова.“ Не од вина, туку од одговорност.
Затоа што секоја врска е огледало. А понекогаш она што најмногу нè боли не е туѓата токсичност, туку нашата неподготвеност да се соочиме со сопствените слабости.