Мамографијата, која првенствено се користи за рано откривање на рак на дојка, може да даде и важни информации за здравјето на срцето. На снимките понекогаш можат да се забележат калцификации во артериите на дојката – промени кои, иако не се опасни за самите гради, можат да укажуваат на зголемен ризик од кардиоваскуларни заболувања.
Калцификациите во артериите на дојката претставуваат насобирање на калциум во ѕидовите на малите крвни садови во ткивото на дојката. На мамографските снимки тие се појавуваат како тенки, бели линии кои потсетуваат на железнички шини.
Истражување од 2022 година покажало дека жените во постменопауза кај кои биле забележани вакви калцификации имале околу 51 отсто поголем ризик од срцеви заболувања или мозочен удар во споредба со оние кај кои немало такви промени.
Кардиолозите објаснуваат дека овие наоди се поврзани со фактори кои веќе се познати како ризик за заболувања на срцето и крвните садови, како што се висок крвен притисок, дијабетес и покачен холестерол.
„Сè уште не е целосно разјаснето зошто калцификациите во артериите на дојката се поврзани со повисок кардиоваскуларен ризик. Можно е тие да ги делат истите фактори кои ги оштетуваат крвните садови и доведуваат до промени како атеросклероза“, објаснуваат експертите.
Според лекарите, присуството на вакви калцификации може да биде поврзано и со поголем ризик од коронарна срцева болест, срцева слабост, мозочен удар и други сериозни кардиоваскуларни состојби.
Иако целта на мамографијата е откривање на промени во дојката, радиолозите при анализата на снимките можат да забележат и промени на крвните садови. Тоа би можело да помогне навреме да се препознаат жените кај кои постои потреба од дополнителна проценка на срцевото здравје.
Досега овие промени често биле занемарувани бидејќи мамографијата била насочена исклучиво кон откривање на рак на дојка. Дополнителен проблем е што не постои унифициран систем за нивно пријавување, па не сите наоди се евидентираат во извештаите.
Сепак, интересот за нивното значење расте, а истражувачите разгледуваат можност овие калцификации почесто да се внесуваат во мамографските извештаи како дополнителен показател за кардиоваскуларниот ризик.
Лекарите советуваат жените кај кои ќе бидат забележани вакви промени да разговараат со својот матичен лекар, кој може да ги провери останатите фактори на ризик – крвниот притисок, шеќерот во крвта и нивото на холестерол. Во зависност од резултатите, може да биде потребна и консултација со кардиолог.
Експертите нагласуваат дека ваквиот наод не значи дека жената има срцево заболување, туку дека може да биде дополнителен сигнал за поголемо внимание кон превенцијата.
Најважно за намалување на ризикот од кардиоваскуларни заболувања останува контролирањето на факторите на ризик преку здрав начин на живот, редовни прегледи и, кога е потребно, соодветна терапија.
