Апелацискиот суд во САД дозволи да продолжат повеќе од 3.000 тужби против „Мета“, „Гугл“, „ТикТок“ и други големи компании од областа на социјалните медиуми, во кои тие се обвинети дека намерно дизајнирале платформи што можат да создаваат зависност кај младите корисници.
Одлуката ја донесе Апелацискиот суд на деветтиот округ во Сан Франциско, кој ја потврди одлуката на понискиот суд и го отфрли барањето на технолошките компании постапката да биде прекината со повикување на правниот имунитет предвиден со член 230 од Законот за пристојност во комуникациите од 1996 година.
Судот, сепак, не утврди дека компаниите се одговорни за наводната штета. Со одлуката само се овозможува тужбите да продолжат и случајот да се разгледува во федералниот суд.
Во повеќе од 3.000 консолидирани тужби, кои ги поднеле американски училишни окрузи, локални самоуправи, сојузни држави и приватни лица, се тврди дека начинот на кој се дизајнирани платформите поттикнува прекумерно користење и зависничко однесување кај младите.
Тужителите наведуваат дека ваквиот дизајн, меѓу другото, може да придонесе за проблеми поврзани со менталното здравје кај младите, вклучително и зголемена анксиозност, депресивни состојби и незадоволство од сопствениот изглед и телото.
Во постапката се опфатени компании поврзани со некои од најпопуларните социјални платформи, меѓу кои „Инстаграм“, „Фејсбук“, „Снепчет“ и „ТикТок“.
Технолошките компании во своја одбрана се повикаа на член 230, кој во САД обезбедува значителна правна заштита на интернет-платформите во однос на содржината што ја објавуваат нивните корисници.
Компаниите тврдеа дека оваа законска одредба треба да ги заштити и од тужбите во кои се обвинуваат дека не ги предупредиле корисниците за потенцијалните ризици поврзани со зависноста од нивните платформи.
„Мета“, која е сопственик на „Фејсбук“ и „Инстаграм“, во својата жалба тврдеше дека член 230 ѝ обезбедува широк имунитет и дека поради тоа судските постапки не треба да продолжат.
Апелацискиот суд, сепак, не го прифати тоа толкување во оваа фаза од постапката. Во одлуката се наведува дека член 230 може да претставува одбрана од одговорност, но не значи дека компаниите имаат целосен имунитет од самото поднесување на тужбите.
Судскиот панел дополнително оцени дека технолошките компании ја поднеле жалбата прерано. Според судот, ваквите правни приговори вообичаено се разгледуваат откако ќе биде донесена конечна пресуда, а не додека самото судење сè уште е во тек.
Тоа значи дека постапката сега може да продолжи, а тужителите ќе имаат можност пред судот да ги изнесат своите аргументи и докази за тоа како функционираат платформите и дали нивниот дизајн придонесува за создавање зависнички навики кај младите.
Прашањето за влијанието на социјалните мрежи врз децата и младите во САД веќе подолго време е предмет на јавни и политички дебати. Особено внимание се посветува на алгоритмите, бесконечното скролање, известувањата, препораките за содржина и другите функции кои можат да го поттикнуваат времето поминато на платформите.
Социјалните мрежи истовремено се соочуваат со критики дека не преземаат доволно мерки за заштита на малолетните корисници од штетна содржина и од потенцијално негативните последици од прекумерното користење.
Најновата судска одлука не става крај на спорот, туку отвора можност тој да продолжи во федералниот суд. Конечниот исход ќе зависи од понатамошната судска постапка и од тоа дали тужителите ќе успеат да ги докажат своите тврдења за одговорност на технолошките компании.
