Новата национална проценка за нутритивните услови во училиштата во Македонија покажува дека нездравата храна и пијалаци се широко достапни и лесно достапни во и околу училишните објекти. Во исто време, здравите опции се ограничени, што значително влијае врз навиките во исхраната кај учениците.
Истражувањето е спроведено во соработка со Министерството за образование и наука, Министерството за здравство и Институтот за јавно здравје, со поддршка од УНИЦЕФ. Во него се опфатени 40 основни и средни училишта и учествувале околу 1.700 ученици.
Резултатите покажуваат дека во речиси сите училишни средини нездравата храна е најдостапна опција, додека здравите избори често недостасуваат. Во отсуство на национална програма за училишна исхрана, голем број ученици купуваат храна од училишните продавници или автомати, каде најчесто се нудат ултрапреработени производи, засладени пијалаци и храна богата со масти, шеќер и сол.
Во училиштата каде што се обезбедуваат оброци (35% од испитаните училишта), тие генерално ги почитуваат националните стандарди, но нездравите ужинки сè уште се присутни, што укажува на потреба од построги регулативи и контрола.
Истовремено, учениците изразуваат силна поддршка за промени. Повеќе од 80% сметаат дека училиштата треба да обезбедуваат здрави оброци, 60% веруваат дека ограничувањето на нездравата храна би помогнало во подобар избор, додека 85% бараат прифатливи цени за здравата храна.
Од УНИЦЕФ предупредуваат дека децата растат во средина каде нездравата храна е доминантна и агресивно рекламирана, што го отежнува изборот на здрава исхрана и влијае врз нивното долгорочно здравје.
Според податоците, околу една третина од децата на возраст од 7 до 9 години во земјата имаат прекумерна тежина или дебелина, што дополнително ја нагласува потребата од итни мерки.
Институциите предлагаат зајакнување на стандардите за училишна исхрана, ограничување на нездравите производи, подобар пристап до здрава храна и строги правила за рекламирање на ултрапреработени производи.
Со цел да се подигне свеста, УНИЦЕФ ја започна кампањата #ШтоИмаЗаЈадење, во која учениците се повикуваат да учествуваат и да придонесат за промена кон поздрава училишна средина.
Целта на кампањата е да се создадат услови во кои здравата храна ќе биде подостапна, попристапна и полесен избор за секое дете.
