Врховниот суд на САД денеска го блокираше претседателот Доналд Трамп во користењето на законот за вонредни состојби за еднострано воведување сеопфатни царини за повеќето трговски партнери на САД.
Како што јави Фокс Њуз, со ова му е нанесен удар на претседателот „во случај фокусиран на една од неговите клучни економски политики – онаа што тој ја карактеризираше како прашање на „живот или смрт“ за американската економија“.
Со одлука од 6 спрема, судиите ги поништија царините на Трамп.
Врховниот суд ги сослуша усните аргументи во ноември во случајот за употребата на Меѓународниот закон за итни економски овластувања (ИЕЕПА) од страна на Трамп за спроведување на неговите царини за „Денот на ослободувањето“ (Liberation Day) кон повеќето земји, вклучително и глобална царина од 10 проценти и збир на повисоки, таканаречени „реципрочни“ царини за одредени нации.
Во април, Трамп го прогласи трговскиот дефицит на САД за „национална вонредна состојба“, а адвокатите на администрацијата го наведоа тоа како правна основа за повикување на ИЕЕПА, кој му дозволува на претседателот да одговори на „невообичаени и вонредни закани“ кога е прогласена национална вонредна состојба.
Врховниот суд се согласи да го преземе случајот минатата есен, откако пониските судови, вклучувајќи го и Судот за меѓународна трговија на САД (CIT) и Апелациониот суд на САД за федералниот округ, го блокираа обидот на Трамп да го користи ИЕЕПА за воведување увозни давачки.
Пониските судови побараа од Министерството за правда да објасни зошто Трамп се повикал на ИЕЕПА кога други, попрецизно приспособени статути донесени од Конгресот поконкретно се занимаваат со царините – вклучително и закони кои ги ограничуваат царините на одредени нивоа или поставуваат временски рамки подложни на ревизија од Конгресот.
Законот го овластува претседателот да го „регулира „увозот“ за време на прогласена национална вонредна состојба, но не го споменува зборот „царини“ – пропуст што беше во центарот на повеќечасовните аргументи пред високиот суд во ноември.
За време на усните аргументи во ноември, судиите ги притиснаа адвокатите на администрацијата за тоа дали ИЕЕПА се однесува на царините или даночните овластувања и какви заштитни механизми – доколку ги има – би ја ограничиле извршната власт доколку високиот суд пресуди во корист на Трамп.
Во аргументите, адвокатите на администрацијата им рекоа на судиите дека ИЕЕПА му дозволува на претседателот да го „регулира увозот“ на стоки, што според нив е практичен еквивалент на царина.
Но, судиите, вклучително и конзервативните именувани од Трамп, изгледаа скептични, прашувајќи ја администрацијата дали „некогаш имало друг пример во кој статут го користел тој јазик за да ја додели моќта“ што ја бара Трамп. Други конзервативни судии прашаа дали „економскиот еквивалент“ на царините – како што се санкциите, ембаргата, лиценците и квотите – може да биде користен од претседателот според законот, пишува Фокс Њуз.
Адвокатите на администрацијата на Трамп тврдеа во пониските судови дека ИЕЕПА му дозволува на претседателот да дејствува како одговор на „невообичаени и вонредни закани“ и во случаи кога е прогласена национална вонредна состојба. Трамп тврдеше дека длабоките и „континуирани“ трговски дефицити претставуваат национална вонредна состојба што е доволна за да ги активира неговите извршни овластувања според законот за вонредни состојби.
Министерството за правда побара од Врховниот суд да дозволи царините да останат во сила, предупредувајќи дека негирањето на овластувањето за царини на Трамп според ИЕЕПА „би ја изложило американската нација на трговска одмазда без ефикасна одбрана“.
Тужителите возвратија дека во 50-те години од неговото донесување, законот никогаш не бил користен од претседател за воведување царини. Тие исто така тврдеа дека, според признанието на самата администрација, трговскиот дефицит цитиран од Трамп опстојува речиси 50 години – факт за кој рекоа дека го поткопува неговото тврдење дека постои „невообичаена и вонредна“ трговска итност.
Тие тврдеа дека одобрувањето на употребата на ИЕЕПА од страна на Трамп за продолжување на неговите универзални царини драстично би ја проширило извршната власт на сметка на другите гранки на власта.
Тричлениот судиски совет на Судот за меѓународна трговија на САД едногласно гласаше претходно оваа година за блокирање на царините на Трамп да стапат во сила, пресудувајќи дека како врховен командант, Трамп нема „неограничено овластување“ да воведува царини според законот за вонредни состојби. Апелациониот суд на САД за федералниот округ исто така ја одби употребата на ИЕЕПА од страна на администрацијата.
